پرستار امروز

بانک و مرجع مقالات فارسی

عوارض حین لوله گذاری داخل تراشه و اقدامات جهت کاهش آن
ساعت ۱۱:٢۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٧/٢٥ 

عوارض لوله گذاری داخل تراشه و اقدامات پرستاری جهت کاهش آن

پرستار امروز. لوله گذاری داخل تراشه 

 

مقدمه

عوارض شناخته شده هنگام استفاده از لوله تراشه شامل عوارض حین و بعد از لوله‌گذاری و عوارض بعد از خارج کردن لوله از تراشه می‌باشد که با کنترل دقیق و مداوم از این عوارض کاست.

الف)عوارض حین لوله گذاری داخل تراشه

ب) عوارض لوله‌گذاری هنگامی که لوله در محل خود برای مدتی قرار دارد

ج)عوارض بعد از خارج کردن لوله تراشه

 

جهت مطالعه متن کامل مقاله به ادامه مطلب مراجعه فرمایید

 


 

الف-عوارض حین لوله گذاری داخل تراشه

1. ترس

بیماران هوشیار ممکن است نسبت به لوله‌گذاری به شدت دچار ترس شوند لذا ضروری است که بیمار را در صورت هوشیار بودن قبل از انجام روند کار،کاملاً از نظر روانی آماده نمود. توضیح در مورد سایر روش‌های برقراری ارتباط و در دسترس قرار دادن زنگ اخبار برای موارد ضروری و نیز اطمینان دادن به بیمار که هر زمان لازم باشد پرسنل مجرب و کارآزموده بالای سر او خواهند بود می تواند به نحو مؤثری از اضطراب بیمار بکاهد.

2. تروما،لارنگواسپاسم و برونکواسپاسم

عدم مشاهده کامل تارهای صوتی هنگام لوله‌گذاری، وارد کردن لوله با فشار و خشونت ممکن است منجر به ایجاد عوارض فوق گردد که لازم است قبل از  لوله‌گذاری حلق و دهان بیمار از ترشحات پاک شده و باتری‌های لارنگوسکوپ نیز کاملا قوی و پر نور باشند.

3. دیس ریتمی های قلبی

که مهم‌ترین و شایع‌ترین آن‌ها، برادیکاردی به دلیل تحریک عصب واگ است. که در این صورت می‌بایست از عوارضی مانند افت فشار خون پیشگیری نمود.

4. جاگذاری غلط لوله تراشه در مری

احتمال جاگذاری غلط لوله تراشه و وارد شدن آن به مری همیشه وجود دارد که باید به محض وارد کردن لوله ،کاف آن را باد نموده سپس توسط آمبوبگ به بیمار چند تنفس دستی داد و ضمن دادن تنفس، قله‌ ریه‌های بیمار باید از نظر وجود صداهای تنفسی سمع شود و در صورت عدم وجود صدا ، ناحیه گزیفوئید از نظر ورود هوا به داخل معده باید مورد سمع قرار گیرد. در صورت جاگذاری غلط لوله تراشه فوراً اقدام به تصحیح محل آن نمود.

5. وارد کردن بیش از حد لوله به تراشه

ورود بیش از حد لوله تراشه ممکن است باعث ورود لوله به داخل یکی از برونش‌ها (غالباً برونش راست) شود که در چنین وضعیتی با پر کردن کاف لوله تراشه، برونش دیگر بسته شده و به علت عدم تهویه مناسب بیمار دچار آتلکتازی می‌گردد که به منظور کنترل محل جایگزینی انتهای لوله تراشه گرفتن عکس قفسه سینه بلافاصله بعد از لوله‌گذاری ضروری است، همچنین سمع دو طرفه صداهای ریه هر دو ساعت و یا بعد از دادن هرگونه تغییر پوزیشن به بیمار کمک کننده است.

6. استفراغ و آسپیراسیون احتمالی

هنگام لوله‌گذاری از راه دهان ، در صورت تحریک رفلکسgag ، امکان بروز استفراغ و آسپیراسیون محتویات معده به داخل تراشه وجود دارد که برای کاهش این عارضه در صورتی که وقت کافی وجود دارد بهتر است قبل از لوله‌گذاری برای بیمارNGT گذاشته شده و ترشحات معده تخلیه شود.

7. هایپوکسی به دلیل تاخیر در عملیات

بهتر است قبل از لوله‌گذاری بیمار به مدت دو دقیقه با اکسیژن ۱۰۰% هایپر اکسیژنه شود. در صورتی که اشباع اکسیژن خون شریانی به میزان قابل توجهی افت کرده و اینتوبه کردن بیمار بیش از سی ثانیه طول بکشد بایستی عملیات قطع شده و بیمار توسط آمبوبگ و ماسک با اکسیژن ۱۰۰% تهویه شود و سپس مجدداً اقدام به لوله‌گذاری گردد.

8. ترومای راه هوایی فوقانی

یکی از صدمات شایع، صدمه به دندان‌های بیمار است هم‌چنین خونریزی و شکستگی تیغه بینی از عوارض لوله گذاری با فشار از راه بینی است.

جهت پیشگیری از این عارضه باید دقت شود که هرگز از دندان‌های بالای بیمار به عنوان اهرم جهت بالا کشیدن تیغه لارنگوسکوپ حین لوله گذاری استفاده نشود.

 

ب) عوارض لوله‌گذاری هنگامی که لوله در محل خود برای مدتی قرار دارد

1. انسداد لوله تراشه

این عارضه به دلیل تجمع ترشحات غلیظ، پلاک ناشی از ترشحات خشک شده، خم شدن لوله وگاز گرفتن لوله به وسیله بیمار اتفاق افتاده و ممکن است باعث تهویه ناکافی شود که برای جلوگیری از این عارضه اقدامات زیر ضروری است:

·       به منظور پیشگیری از خمیدگی لوله تراشه، سر بیمار در وضعیت طبیعی قرار گرفته و از خم شدن گردن جلوگیری به عمل آید.

·       لوله های ونتیلاتور باید توسط یا بالشتک حمایت شوند.

·       به منظور پیشگیری از گــازگرفتگی، بایـد از Air way  استفاده نمود.

·       برای پیشگیری از ایجاد فتق ناشی از کاف لوله تراشه، از پر کردن بیش از حد کاف می‌بایست اجتناب نمود.

·       جهت جلوگیری از تجمع ترشحات و تشکیل پلاک در داخل لوله تراشه، ساکشن دقیق و منظم امری ضروری است.

·       برقراری رطوبت کافی راه های هوایی.

·       گزارش هر گونه اشکال در عبور دادن کاتتر حین ساکشن کردن لوله تراشه.

·       در صورت عدم موفقیت برای باز کردن راه هوایی، تعویض لوله تراشه به موقع و طبق روتین ضروری است.

2. نشت از کاف

پر نشدن بالون پس از تزریق هوا، توانایی بیمار به صحبت کردن بعد از پر کردن کاف و شنیده شدن صدای نشت هوا در لارنکس در هنگام تنفس با فشار مثبت از علائم نشت کاف می باشد که در این صورت باید برای جلوگیری از خطر آسپیراسیون،  بیمار مجدداً اینتوبه شود.

3. آسیب راه های هوایی فوقانی

به صورت زخم، نکروز و تنگی نای در اثر فشار زیاد کاف به دیواره تراشه، عفونت در اثر سایز نامناسب لوله تراشه و مدت طولانی لوله‌گذاری اتفاق می‌افتد به منظور به حداقل رساندن این عارضه اقدامات زیر توصیه می‌گردد.

·       برای پیشگیری از زخم فشاری در کنار لب باید پوزیشن لوله در داخل دهان حداقل هر ۲۴ ساعت یک بار تغییر داده شود.

·       می‌بایست ماید و یک گاز تا شده بین لوله تراشه و گوشه لب‌ها قرار داد.

·       دهانشویه به منظور جلوگیری از تجمع پاتوژن ها در راه هوایی، ضروری است.

·       برای پیشگیری از صدمات سایشی، حرکات سر به خصوص خم شدن به جلو و عقب باید با حداقل میزان انجام شود.

·       استفاده از یک لوله تراشه با سایز مناسب.

·       برای پیشگیری از صدمات گلوت، بعد از گذشت ۱۰ روز از لوله‌گذاری باید اقدام برای گذاشتن لوله تراکنوستومی صورت گیرد.

·    کنترل فشار کاف هر ۸ ساعت که نباید بیش از mmHg  20-15 باشد و هر یک ساعت بعد از ساکشن کامل دهان و حلق ،کاف لوله تراشه به مدت ۵ دقیقه خالی شود.

4. آسیب به تراشه

عوامل مؤثر در آسیب تراشه شامل عفونت، مدت زمان لوله‌گذاری، سایز نامناسب لوله تراشه، جاگذاری غلط لوله تراشه، سایز کاف، انعطاف‌پذیری، شکل و فشار داخل کاف و بالاخره هیپوتانسیون می باشد. به منظور به حداقل رساندن فشار کاف بر تراشه، اقدامات مربوط به آسیب راه‌های هوایی کمک کننده است.

5. خونریزی

خونریزی از اطراف لوله و نبض دار شدن آن دلیل بر آسیب یا پاره شدن شریان بی نام[1] توسط انتهای لوله تراشه است. جهت پیشگیری از این عارضه پوزیشن لوله را تنظیم کرده و از لوله باریک‌تر و کوتاه‌تر استفاده نمود و در صورت بروز خونریزی سریعاً کاف را پر باد کرده و به پزشک اطلاع داده و در نهایت راه حل این مشکل، جراحی می‌باشد.

6. عفونت

با توجه به حذف مکانیسم های دفاعی راه هوایی فوقانی احتمال بروز عفونت افزایش می یابد که برای جلوگیری از عفونت اقدامات زیر لازم است:

·       ساکشن راه‌های هوایی که باید با روش کاملاً استریل و هر بار با یک کاتتر استریل صورت گیرد.

·    لوله ها و مخزن مرطوب کننده و بخور دستگاه ونتیلاتور هر ۲۴ساعت تعویض گردد، آب جمع شده درلوله های ونتیلاتور تخلیه شده و مراقبت گردد تا به راه هوایی بیمار وارد نشود.

·       هر ۴ساعت جهت پیشگیری از عفونت های حلق و دهان، دهانشویه لازم است.

·    وجود ترشحات رنگی، بدبو و یا بالا رفتن درجه حرارت ممکن است دلیلی برای ایجاد عفونت ریوی باشد که کشت و آنتی بیوگرام از ترشحات جهت شناسایی میکروارگانیسم ها ضروری است.

7. خارج کردن لوله اتفاقی توسط بیمار

موقعیت هایی که بیمار را در معرض خارج شدن اتفاقی قرار می دهند شامل ایجاد کشیدگی در لوله توسط ضربه و حرکات تند و سریع سر و تاخیر در خارج کردن بیماری که آماده خارج کردن لوله است اما باید برای دستور پزشک صبر کند. برای پیشگیری از این وضعیت بیمار را دقیقاً تحت نظارت و کنترل قرار داده و در صورت خروج لوله با حفظ آرامش سر را به عقب و چانه را بالا کشیده و با آمبوبگ به بیمار تنفس داده و وضعیت را جهت لوله‌گذاری مجدد به پزشک گزارش دهید.

 

ج-عوارض بعد از خارج کردن لوله تراشه

1. اسپاسم یا ادم لارنکس جزء عوارض فوری بعد از خارج کردن بیمار است که به طور بالقوه منجر به انسداد راه هوایی می‌گردد به منظور پیشگیری از این وضعیت، استفاده از هیدروکورتیزون جهت کاهش ادم لارنکس می تواند مؤثر باشد در غیر این صورت لوله‌گذاری مجدد لازم است .

2. استریدور و خشونت صدا به طور موقت بوده و در عرض یکی دو هفته از بین می رود.

3. تشکیل گرانولومای لارنکس و تراشه که باعث تنگی و یا انسداد راه هوایی می گردد  که برای پیشگیری باید در زمان اینتوبه بودن بیمار ترشحات بالای کاف را مرتباً ساکشن کرده تا مانع التهاب شیمیایی و واکنش بافتی اطراف ناحیه تماس با لوله تراشه گردد .

4. گشاد شدن تراشه و تراکئو مالاسیا که به دنبال لوله‌گذاری طولانی مدت اتفاق می افتد .

5. تنگی لارنکس، صدمات در سطح گلوت و زیر گلوت جزء جدی‌ترین صدمات لوله‌گذاری هستند که با انتخاب لوله تراشه مناسب، پر کردن صحیح کاف، کوتاه کردن زمان اینتوبه، پیشگیری از بروز عفونت و جلوگیری از حرکت لوله تراشه می‌توان این عارضه را به حداقل رسانید.

6. پارزی یا فلج تارهای صوتی

آسیب به عصب حنجره ممکن است منجر به فلج تارهای صوتی شود چنین بیمارانی باید از نظرآسپیراسیون احتمالی و یا انسداد راه هوایی فوقانی تحت کنترل قرار گرفته و از نظر رفلکس بلع ارزیابی شوند.


 

تهیه و تنظیم:قربانعلی خلیلی، سوپروایزر بالینی




[1]- Innominate